CAMPO DE GRANADA
Manuel de Castro, Handicap
Tras aquel libro pioneiro de Gerardo González Martín, ‘Handicap creó el Celta’ (Ediciones Cardeñoso 2011), o galipedista pontevedrés Adrián Estévez Iglesias presentou a pasada semana ‘Manuel de Castro, Handicap. Crónica dunha paixón’ (Galaxia 2023), a primeira biografía en galego de Handicap, o xornalista deportivo, primeiro adestrador da selección galega de fútbol e figura clave hai un século na fundación do Celta de Vigo. Primeiro título da colección “O noso deporte” da editorial Galaxia, o libro de Estévez ademais de investigar aspectos biográficos e familiares novidosos do xornalista nacido en 1885 no número 89 da viguesa estrada de Baiona (actual Pi e Margall), especialmente as súas viaxes por Europa con motivo dos xogos olímpicos de Antuerpen (1920) e París (1924), documenta outras cuestións relacionadas coas orixes do fútbol en Vigo, coa creación do Celta, a construción do estadio de Balaídos e o desenvolvemento do equipo até o seu ascenso a Primeira, coa pegada do deporte na cultura galega e no galeguismo ou sobre a prensa deportiva viguesa das catro primeiras décadas do século XX.
Adrián Estévez esculca nas orixes do fútbol vigués, vinculado a comezos do século XX aos “rapaces ben (coñecidos como ‘sportman’) de familias dedicadas á triloxía mar, industria e conserva” e ao fenómeno do domingo libre, declarado dende a lei de 1904, o que provocou a aparición dun público, as clases populares para as que “o deporte era un espectáculo recreativo que contemplar, mais nun principio aínda sen participar”. Non esquece a orixe portuaria do fútbol na cidade nosa, cuxos primeiros partidos xogaron, a finais do século XIX, mariñeiros ingleses que recalaban no porto e traballadores do Cable Inglés. Como tamén que a sociedade Arte y Sport, creada en 1903 por alumnos da Escola de Artes e Oficios, mudou o seu nome polo de Vigo Foot-ball Club o 22 de maio de 1905 e adoptou como equipamento as cores identificativas da bandeira da provincia marítima de Vigo: camiseta con dúas franxas verticais branca e vermella e pantalón branco. Recupera Estévez ademais aquel primeiro campionato de Galicia celebrado no Malecón, nos recheos do peirao, no mes de agosto de 1905, no que ademais do organizador, o Vigo F.C., participaron outros catro equipos vigueses: Hispania, Marítimo, Murcia (formado por sarxentos do rexemento militar) e Fortuna, club que en xaneiro de 1908 comezaría a xogar en Bouzas.
“Adrián Estévez aborda [no libro biográfico de Handicap] o sentimento galeguista deste xornalista deportivo”
Adrián Estevez reconstrúe a traxectoria xornalística de Handicap, dende a súa primeira publicación o 16 de febreiro de 1909, cando tiña apenas vinte e tres anos, unha crónica en FARO DE VIGO entre o Exiles (primeiro club de fútbol fundado en Vigo por oficiais do Cable Inglés do que xa hai noticia en 1876) e o Vigo F.C., que dende o ano anterior xogaba en Coia, a primeira catedral do fútbol vigués, onde se reunían máis de sete mil espectadores, até a apertura o 30 de decembro de 1928 no val do Fragoso, a carón do río Lagares, de Balaídos, topónimo que significa lugar onde abondan as abeleiras. Crónicas futbolísticas nas que Handicap acuñará un estilo de seu, caracterizado polo emprego de anglicismos e adxectivacións esaxeradas e por unha estrutura do artigo iniciada pola introdución dos equipos, centrada despois na narración do xogo e rematada cunha conclusión, na que dende a súa viaxe a Antuerpen adoitaba falar da importancia do apoio do público no campo. Crónicas publicadas nas páxinas de FARO DE VIGO, como as súas “Notas deportivas”, durante trinta e cinco anos, mais tamén noutras cabeceiras viguesas como ‘Letras y Deportes’ (1909), primeira publicación deportiva de Galicia; ‘Machada’ (1914), revista humorística; ‘Vida deportiva’ (1916); ‘Sprint’ (1927), semanario deportivo vinculado ao decano, que competía con ‘Sport’, ligado con’ El Pueblo Gallego’; ‘Horizonte’ (1932) e ‘Hoja de los lunes’ (1936), que chegaría a contar co seu propio suplemento deportivo, ‘Imán’ (1942).
Adrián Estévez aborda o sentimento galeguista de Manuel de Castro, un home de dereitas que apoiou aos franquistas no 36, expresado tanto na súa colaboración efémera na revista ‘Nós’, onde apareceu, probablemente traducida, a crónica en galego da final da Copa do Rei (1922), como e sobre todo pola súa convicción, compartida con Pepe Bar e Juan Baliño Ledo, que a unión do Vigo Sporting e o Fortuna debía dar pé a un equipo forte que servise para representar a Galicia nos campionatos de España. Convicción que levou aos fundadores a escoller o nome do novo club, finalmente entre Breogán e Celta, e a engadir no escudo, a partir de 1928 e a proposta de Baliño, a cruz de Santiago, como emblema para representar a Galicia.
Recomendo vivamente esta excelente e ben documentada monografía sobre a figura de Manuel de Castro, que amplía a temática da bibliografía galega do centenario celeste.
https://bretemas.gal/
Suscríbete para seguir leyendo
- Los 'Mozos de Arousa' se despiden de 'Reacción en Cadena' con el tercer premio más alto de la historia de la televisión en el bolsillo
- La marea atrapa a una decena de vehículos en A Illa
- Estos son los minutos que hay que caminar al día para conseguir adelgazar: muchos menos de los que te imaginas
- El emotivo regalo 'made in Galicia' con el que Borjamina emocionó a Ion Aramendi: "Eres uno más de los Mozos de Arousa
- ¿De quién es esa finca?
- El 'método gallego' para escapar de las multas trae de cabeza a la DGT: no saben cómo combatirlo
- El sencillo truco casero para recuperar el blanco de los electrodoméstico que se han vuelto amarillentos
- Bruno, de 'Los Mozos de Arousa', habla sobre su derrota en 'Reacción en Cadena': "Por fin cobraremos
A Bandeira arrecende a Empanada
![A Bandeira arrecende a Empanada](https://estaticos-cdn.prensaiberica.es/clip/cc9ac63f-5333-492d-8c01-c38543b2391d_16-9-discover-aspect-ratio_320w_0.webp)